આજ નો દિવસ : વિક્રમ સંવત   ૨૦૭૪  ( નેમિસૂરિ સંવત  ૬૯ )  કારતક સુદ ચોથ સોમવાર   Dt: 23-10-2017



વિધીની સાથે વેર ન થાય, જીવન આખું ઝેર ન થાય, નસીબ છાપેલો કાગળ છે, તેમાં કદી ફેર ન થાય…

હુંજૈનછું. I am a Jain. 

હુંજૈનછું, એટલેમારેઆટલુંકરવુંજજોઈએઃ-

I am a Jain, So I must do the following :-

મારેનવકારમંત્રનોજાપકરવોજોઈએજેથીમારાપાપનોનાશથાય.

I must recite the Navkar Mantra which will destroy my sins.

 

ચાલોદર્શન-પૂજાકરવા

દરરોજમારેજિન-દર્શનઅનેજિનપૂજાકરવીજોઈએજેથીમારાપુણ્યમાંવધારોથાય.

I must do Darshan and Pooja of Jineshwar daily which will increase my punya.

ગુરુવંદન

મારેઉપાશ્રયમાંજઈનેગુરુવંદનકરવુંજોઈએઅનેધાર્મિકવ્યાખ્યાનસાંભળવાજોઈએ.

I must go to Upashray and must do Guru-vandan and also listen to religious discourses.

માતા-પિતાનાઆશીર્વાદલઈએ

મારેમાતા-પિતાનેપગેલાગવુંજોઈએજેથીમનેએમનાઆશીર્વાદમળે.

I must bow down to my parents to get their blessings.

નરકનુંપ્રવેશદ્વારGateway of Narak (Hell)

રાત્રીભોજન   કંદમૂળ- (અનંતકાય)

મારેરાત્રીભોજનતથાકંદમૂળનોત્યાગકરવોજોઈએજેથીઘણાસૂક્ષ્મજીવોનેઅભયદાનમળશે.

I must give up Ratri-bhojan i.e. eating after sunset. I must also not eat under-ground roots and sterms so as to avoid the killing of infinite micro-organisms.

ચાલોપાઠશાળાજઈએ

મારેપાઠશાળામાંજવુંજોઈએઅનેદરરોજએકગાથાશીખવીજોઈએજેથીમારાજ્ઞાનમાંવૃદ્ધિથાય.

I must Go to Pathashala and must learn at least one gatha (i.e. stanza) everyday which will increase my knowledge.

મારેગુરુજનોનીતથાવડિલોનીઆજ્ઞાનુંપાલનકરવુંજોઈએ.

I must obey my teacher as well as parents.

'શ્રીઉપાસકદશાંગસૂત્રમાં' ભગવાનમહાવીરસ્વામીનાદસમુખ્યશ્રાવકકહ્યાછે. આદસશ્રાવકોનાનામનીચેમુજબછે.

“Shri Upasak Dashang Sutra” describes the ten main Shravaks of Bhagwan Mahavirswami. Name of these ten Shravaks are as follows -

૧. શ્રીઆનંદશ્રાવક             1. Shri Anand Shravak 

ર. શ્રીકામદેવશ્રાવક             2. Shri Kamdev Shravak

૩. શ્રીચુલણીપિતાશ્રાવક      3. Shri Chulni-pita Shravak

૪. શ્રીસૂરાદેવશ્રાવક            4. Shri Suradev Shravak

પ. શ્રીચુલ્લગશતકશ્રાવક       5. Shri Chullg-shatak Shravak

૬. શ્રીકુંડકોલિકશ્રાવક         6. Shri Kund-kolik Shravak

૭. શ્રીસદ્દાલપૂત્રશ્રાવક         7. Shri Saddalputra Shravak

૮. શ્રીમહાશતકશ્રાવક          8. Shri Mahashatak Shravak

૯. શ્રીનંદિનીપ્રિયશ્રાવક        9. Shri Nandinipriya Shravak

૧૦. શ્રીતેતલીપિતાશ્રાવક    10. Shri Tetali-pita Shravak

સતી- શુદ્ધશીલવાનસ્ત્રીઓનેસતીકહેવાયછે.

Sati - women of pure character are called Stati.

જૈનશાસનમાંસોળસતીઓપ્રસિદ્ધછે.

Sixteen Satis are famous in Jain Shasan.

સોળસતીઓનાનામ

Names of sixteen Satis-

૧. બ્રાહ્મી                          1. Brahmi

ર. સુંદરી                            2. Sundari

૩. ચંદનબાળા                    3. Chandanbala

૪. રાજીમતી                       4. Rajimati

પ. દ્રૌપદી                          5. Draupadi

૬. કૌશલ્યા                        6. Kaushalya

૭. મૃગાવતી                       7. Mrugavati

૮. સુલસા                        8. Sulasa

૯. સીતા                           9. Sita

૧૦. સુભદ્રા                       10. Subhadra

૧૧. શીવા                         11. Shiva

૧ર. કુંતી                           12. Kunti

૧૩. શીલવંતી                    13. Shilavanti

૧૪. દમયંતી                      14. Damayanti

૧પ. પ્રભાવતી                    15. Prabhavati

૧૬. પદ્માવતી                    16. Padmavati

ચૌદસ્વપ્ન  Fourteen Dreams

તીર્થંકરપરમાત્માનીમાતાપ્રભુજીનાજન્મપૂર્વેચૌદમહાસ્વપ્નજુએછે.

Tirthankar’s mother observes fourteen auspicious dreams before the birth of Tirthankar.

ચૌદમહાસ્વપ્નનાનામનીચેમુજબછે.

Names of fourteen great dreams are as follows -

૧. ગજ                            1. Elephant

ર. વૃષભ                            2. Ox

૩. સિંહ                            3. Lion

૪. લક્ષ્મી                          4. Laxmi (Goddess of Wealth)

પ. પુષ્પમાળા                     5. Garlands (two)

૬. ચંદ્ર                             6. Moon

૭. સૂર્ય                             7. Sun

૮. ધ્વજ                           8. Flag

૯. કુંભ                            9. Kalash (Pot)

૧૦. પદ્મસરોવર                  10. Padam Sarovar (Lotus-Lake)

૧૧. સાગર                        11. Kshir-Samudra (Ocean of Milk)

૧ર. દેવ-વિમાન                   12. Celestial Plane

૧૩. રત્નરાશી                    13. Heap of Jewels

૧૪. નિર્ધૂમઅગ્નિ               14. Fire without smook

સમવસરણSamavasaran

સમવસરણએદેવોદ્વારાનિર્મિતતીર્થંકરભગવંતનેદેશનાઆપવામાટેનુંવિશિષ્ટસ્થાનછે.

‘Samavasaran’ is the special structure made bu celestial beings from where the Tirthankar delivers his sermons.

સમવસરણગોલઅથવાચોરસહોયછે.

Samavasaran is either circular or square in shape.

સમવસરણનાત્રણગઢહોયછે.

Samavasaran has three sections.

પહેલોબહારનોગઢચાંદીનોબનેલોહોયછેઅનેએનાઉપરનાકાંગરાસોનાનાહોયછે.

પ્રથમગઢદેવોઅનેમાનવીઓનાવાહનરાખવામાટેહોયછે.

The first external section (Gadh) is made up of silver with an a border of gold.

The first section is used as a parking place for the planes of celestial beings as well as the chariots of kings and other visitors.

બીજોગઢસોનાનોબનેલોહોયછેઅનેએનાઉપરનાકાંગરારત્નોનાબનેલાહોયછે. આસ્થાનપશુ-પક્ષીઓમાટેહોયછે. અહિંબેસીનેતેઓતીર્થંકરનીદેશનાસાંભળેછે.

The second section is made up of gold with a border of gold embedded with precious stones. This place is reserved for animals and birds. Sitting here they listen of the Tirthankar’s sermon.

ત્રીજોગઢઅનેઉપરનોગઢરત્નનોબનેલોહોયછેઅનેએનાંકાંગરામણીમયહોયછે. આગઢસાધુ-સાધ્વી-શ્રાવક-શ્રાવિકાઓતથાદેવ-દેવીઓમાટેહોયછે.

The third and uppermost section is made up of jewels with a border of precious stones. This is the place where Sadhu-Sadhvi, Shravak-Shravika and celestial beings are seated.

આઉપરનાગઢનામધ્યમાંઅશોકવૃક્ષનીનીચેસિંહાસનઉપરઅષ્ટપ્રાતિહાર્યયુકતતીર્થંકરબીરાજમાનહોયછે.

In the centre of this upper most section there is a Ashok tree. Under this tree there is a throne on which the Trithankar sits. This throne is surrounded by Prathiharya.

સર્વપ્રાણીઓતીર્થંકરનીવાણીપોતપોતાનીભાષામાંસમજેછે.

The  Tirthankar preaches in one language but all the living beings hear and understand the discourse in their own language.

દેરાસરમાંરહેલોતિગડોએસમવસરણનીજપ્રતિકૃતિછે.

The ‘Tigado’ present in Derasar is a model of Samavasaran.

સ્તુતિ- Stuti

હેપ્રભુ! આનંદદાતા! જ્ઞાનહમકોદીજીયે,

શીધ્રસારેઅવગુણોકોં, દૂરહમસેકીજીયે,

લિજીયેહમકોશરણમેં, હમસદાચારીબને,

બ્રહ્મચારી, ધર્મરક્ષક, વીરવ્રતધારીબને.

Hey prabhu ! Anand data ! gnyan hamako dijiye,

Shighra sare avagunoko, dur hamase kijiye,

Lijiye hamako sharan mein, ham sadachari bane,

Brahmachari, dharma-rakshak, Vir Vratadhari bane.

દેરાસરDerasar

ભક્તિકરવાનુંશાંતિમયસ્થાનદેરાસરછે.

Peaceful place where we can pray and talk to God is called ‘Derasar’.

દેરાસરનાઅન્યનામજિનાલય, જિનચૈત્ય, જિનપ્રાસાદવગેરેછે.

Other names of Derasar are Jinalay, Jin-chaitya, Jin-prasad etc.

સામાન્યરીતેદેરાસરબેપ્રકારનાછે- (૧) શિખરબદ્ધજિનાલયઅને(ર) ઘરદેરાસર.

Commonly Derasar are of two types - (i) Sikharbaddh Jinalay and (ii) Ghar Derasar.

શિખરબદ્ધજિનાલયઉપરશિખર, ધ્વજદંડ, ધજાવગેરેહોયછે.

The Shikharbaddh Jinalay is signified with a steeple that bears the holy pole and the holy flag.

દેરાસરનીધજાલાલઅનેસફેદરંગનીહોયછે.

Derasar’s flag is red and white in colour.

દેરાસરનીધજાસૂચવેછેકેદેરાસરમાંમુળનાયકતરીકેઅરિહંતઅથવાસિદ્ધછે. ધજાનોસફેેદરંગઅરિહંતનોછેજ્યારેલાલરંગસિદ્ધનોછે.

Flage of Derasar indicates that Mulnayak (main God) in the temple is either an ‘Arihant’ or ‘Siddha’. White colour of flag represents Arihant while red colour represents ‘Siddha’.

દેરાસરમાંમુખ્યબેવિભાગહોયછે- (૧) ગર્ભગૃહ(ગંભારો) અને(ર) રંગમંડપ.

Derasar is mainly divided in two parts- (1) The Garbh Gruha (Gambharo) and (2) The Rang Mandap.

પૂજાકરનારાઓજગર્ભગૃહમાંપ્રવેશકરેછે. બીજાભક્તોરંગમંડપમાંબેસીનેજપ્રાર્થનાભક્તિકરેછે.

Only those who want to do ‘Pooja’ can enter the Garbh-Gurha, while others can pray and worship sitting in the Rang-Mandap.

દેરાસરઉપરધજાક્યારેચઢાવવામાંઆવેછે?

જેશુભદિવસેપ્રભુજીનીપ્રતિષ્ઠાથયેલીહોયતેજદિવસેદરવરસેધજાચડાવવામાંઆવેછે.

When is the flag hoisted on the Jinalay ?

The Flag is hoisted every year on the auspicious day on which the “Pratishtha” of God’s idol was done in that Derasar.

પ્રતિષ્ઠાએટલેશું?

નુતનજિનાલયમાંઅથવાજીર્ણોદ્ધારથયેલાજિનાલયમાંભગવાનનીપ્રતિમાનીસ્થાપનાકરવીતેનેપ્રતિષ્ઠાકહેવાયછે.

What is ‘Pratishtha’ ?

Installation of God’s idol in a new or renovated Jinalay is known as ‘Pratishtha’.

પ્રતિમાઅંજનશલાકાનોવિધિથયાપછીપૂજનીકબનેછે. અંજનએટલે  આંજણઅનેશલાકાએટલેસળી. નવીતૈયારથયેલીપ્રતિમાઓનાપાંચકલ્યાણકઉજવવામાંઆવેછે. કેવળજ્ઞાનકલ્યાણકનીઉજવણીપ્રસંગેમધ્યરાત્રીએઆચાર્યભગવંતદ્વારામંત્રોચ્ચારપૂર્વકસોનાનીસળીથીપ્રતિમાઓનીઆંખોમાંકસ્તુરીનુંઅંજનકરવામાંઆવેછે. અંજનશલાકાનાવિધિદ્વારાપ્રતિમામાંદૈવીશક્તિનોસંચારથાયછે.

Idol can be worshipped only after the ‘Anjan Shalaka’ ritual. ‘Anjan’ means Eye and ‘Shalaka’ means stick. The panch-kalyanak  of newly sculpted idols are celebrated. When the kevalgnyan kalyanak is being celebrated at midnight, the Acharya smears the eyes of these idols with musk paste using a golden stick accompanied with the recital of holy-mantras. This ceremony of ‘Anjan Shalaka’  infuses divine energy in the idol of God.

જિનપ્રતિમાJin Pratima

જિનપ્રતિમાએશાંતિ, પ્રસન્નતાઅનેવીતરાગતાનુંપ્રતિકછે.

Jin idol is the symbol of peace, serenity and represents detachment.

સ્ત્રીએરાગનુંપ્રતિકછે, શસ્ત્રએદ્વેષનુંપ્રતિકછે. જિનપ્રતિમાબંનેથીમુક્તછે.

Woman is the symbol of attachment. A weapon is the symbol of harted or enmity. Jin idol is free from these both.

જિન-પ્રતિમાઓઆરસઅનેબીજાપ્રકારનાપાષાણમાંથીબનેલીહોયછે. સોના, ચાંદીનીતેમજનિલમ-માણેકજેવામૂલ્યવાનરત્નોનીપણહોયછે. પંચધાતુની(સોનું, રૃપું, તાંબુ, કાંસુ, અનેપિત્તળ) પ્રતિમાઓસામાન્યછે.

Jin idols are made of marble and other types of stones. Gold and silver idols, as well as idols of sapphire, ruby and other precious stones are also seen. ‘Panchdhatu’ (gold, silver, copper, bronze and brass) idols are very common.

જૈનમૂર્તિઓજુદાજુદાપ્રકારનીહોયછે. એમાંપણમુખ્યબેભેદછે- (૧) બેઠેલાપ્રતિમાજી(ર) ઉભાપ્રતિમાજી.

Jain idols are of different types. The two main types are- (1) sitting idols and (2) standing idols.

બેઠેલાપ્રતિમાજીસામાન્યરીતેપદ્માસનમાંહોયછે.

Sitting idols are commonly seated in Padmasan.

ઉભાપ્રતિમાજીકાયોત્સર્ગમુદ્રામાંહોયછે.

Standing idols are in Kayotsarg pose.

પરિકરસહિતકેપરિકરરહિતપ્રતિમાનાઆધારેતેઅરિહંતનીકહેવાયછે.

Depending upon the presence or absence of the Parikar the idol can be classified either as ‘Arihant’ or ‘Siddha’ idol.

પરિકરસહિતનીપ્રતિમાઅરિહંતનીકહેવાયછે.

The idol with Parikar is known as ‘Arihant’ idol.

પરિકરવિનાનીપ્રતિમાસિદ્ધનીકહેવાયછે.

The idol without Parikar is known as ‘Siddha’ idol.

દેરાસરનામુખ્યપ્રતિમાજીમુળનાયકકહેવાયછે.

The main idol of the temple is known as Mul-Nayak.

મુળનાયકનાબંનેબાજુનાપ્રતિમાજીતોરણીયાભગવાનકહેવાયછે.

The idols on either side of Mul-Nayak are known as ‘Toraniya Bhagwan.’

કેટલીકજગ્યાએચારદિશામાંચારપ્રતિમાજીમુળનાયકહોયછે, તેનેચૌમુખીજીકહેવાયછે.

At Some places (four main idols are placed in such a way that they face the four directions. They are known as ‘Chaumukhaji).

પંચતીર્થી- પંચતીર્થીએટલેપાંચપ્રતિમાઓનોસમૂહ. એમાંવચ્ચેમૂળપ્રતિમાજીહોયછે. આજુબાજુબેકાઉસગ્ગીયાપ્રતિમાજીહોયછે. એમનીઉપરબેબેઠેલાપ્રતિમાજીહોયછે.

Panchtirthi- ‘Panchtirthi’ is a group of five idols. In the centre is the main idol. On either sieds of the main idol, are two idols is standing posture i.e. kausaggiya Bhagwan and above these, are two sitting idols.

ચોવીસી- ચોવીસીએટલેચોવીસપ્રતિમાઓનોસમૂહએમાંવચ્ચેમુખ્યપ્રતિમાજીહોયછેઅનેઆજુબાજુમાંબીજાનાનાત્રેવીસપ્રતિમાજીહોયછે.

Chovisi - ‘Chovisi’ is a group of twenty four idols. Inthe centre is the main idol, surrounded by small twenty three idols.

સિદ્ધચક્રઃઆઠપાંખડીવાળાકમળનાઆકારવાળુંસિદ્ધચક્રયંત્રહોયછે. એમાંનવપદહોયછે. આનવપદનીચેપ્રમાણેછે.

૧. અરિહંત, ર. સિદ્ધ૩. આચાર્ય૪. ઉપાધ્યાયપ. સાધુ૬. સમ્યગ્દર્શન૭. સમ્યગ્જ્ઞાન૮. સમ્યગ્ચારિત્રઅને૯. સમ્યગ્તપ

Siddhachakra - The shape of ‘Siddhachakra’ is like an eight petalled lotus. It includes nine entities hence it is also known as ‘Navpadji.’ These nine entities are- (1) Arihant (2) Siddha (3) Acharya (4) Upadhyay (5) Sadhu (6) Samyag Darshan (7) Samyag Gnyan (8) Samyag Charitra and (9) Samyag Tap.

દેરાસરમાઅષ્ટમંગલનીપાટલીપણહોયછે. જેમાંઆઠમંગળહોયછે.

‘Ashtamangal’ plate is present in Derasar. This palte includes eight auspicious symbols.

મહાતીર્થMaha Tirth

તીર્થંકરોજેસ્થાનોમાંજન્મ્યાહોય, દીક્ષાલીધીહોય, સાધનાકરીહોય, જ્ઞાનમેળવ્યુંહોય, નિર્વાણપદનેપામ્યાહોયએવીપવિત્રભૂમિઓનેતીર્થકહેવાયછે.

The holy place where Tirthankars are born, renuciate the world, perform penance and meditation and lastly achieve perfect knowledge of final liberation are known as Tirth.

જૈનોનાઅનેકતીર્થોછેપણતેમાંમુખ્યપાંચમહાતીર્થનાનામેઓળખાયછે.

Jains have many Tirths but amongst them five Tirths are main and are known as Maha-Tirths.

આપાંચમહાતીર્થોમાં(૧) આબુજી, (ર) અષ્ટાપદજી, (૩) ગિરનારજી, (૪) સમેતશિખરજીઅને(પ) શત્રુંજયજીનોસમાવેશથાયછે.

These five Maha Tirths includes (1) Abuji (2) Ashtapadji (3) Girnarji (4) Samet-Shikharji and (5) Shatrunjayji.

Abuji આબુજી

આબુજીતીર્થમાંઆદિનાથભગવાનમુળનાયકછે. કોતરણીમાટેઅહિંનાદેરાસરવિશ્વવિખ્યાતછે.

Adinath Bhagwan is the Mulnayak at Abuji-Tirth. The Derasars at Abuji are world famous for their excellent carvings and sculptures.

અષ્ટાપદજી  Ashtapadaji

અષ્ટાપદજીઆદિનાથભગવાનનીનિર્વાણભૂમિછે. અહિંભરતમહારાજાએબનાવેલીચોવીસતીર્થંકરોનીરત્નોનીપ્રતિમાઓછે.

Adinath Bhagwan attained Nirvana at Ashtapadji. Here are the twenty-four idols of all the twenty-four idols of all the twenty-four Tirthankars carved from precious stones installed by King Bharat.

ગિરનારજીGirnarji

ગિરનારજીબાવીસમાદીક્ષા, જ્ઞાનઅનેનિર્વાણભૂમિછે. અહીંમુળનાયકનેમનાથભગવાનછે.

Girnarji is the place of renunciation, attaining knowledge and Nirvana of twenty-second  Tirthankar, Neminath Bhagwan. Here the Mulnayak is Neminath Bhagwan.

સમેતશિખરજીSamet-Shikharji

સમેતશિખરજીવીસતીર્થંકરોનીનિર્વાણભૂમિછે. અહિંવીસભગવાનોનીવીસદેરીઓછેઅનેચરણપાદુકાછે. પાર્શ્વનાથભગવાનનુંદેરાસરછે.

Out of twenty-four Tirthankars, twenty Tirthankars have attained Nirvana at Samet-Shikhar. At Samet-Shikhar there are twenty Deris of each of these twenty Tirthankars along with their Charanpaduka (foot prints). Derasar of Parshvanath Bhagwan is also present here.

શત્રુંજયજીShatrunjayji

શત્રુંજયજીતીર્થોનોરાજાછેતેથીતેતીર્થાધિરાજતરીકેપણઓળખાયછે. આઅત્યંતપવિત્રભૂમિછેજ્યાંઅનંતઆત્માઓએમુક્તિમેળવીછે. આતીર્થનાએકસોઆઠથીઅધિકનામછે. આદિનાથભગવાનઅહિંમુળનાયકછે.

Shatrunjayji is the king of all the all the Tirths therefore it is also known as Tirthadhiraj. This is the most holy place where infinite souls have achieved sal-vation. This Tirth is known by more than 108 names. Adinath Bhagwan is the Mulnayak at Shatrunjay Tirth.

જૈનસાધુJain Sadhu

જૈનસાધુનુંજીવનએસાદગીઅનેઉચ્ચવિચારસરણીનુંશ્રેષ્ઠપ્રતિકછે.

Jain monk’s life is the best example of ‘Simple living and high thinking.’

જૈનસાધુઓપોતાનુંજીવનજ્ઞાન-ધ્યાનઅનેસાધનામાટેસમર્પિતકરેછે.

Jain monks dedicate their life for knowledge, meditation and sadhana.

તેઓપાંચમહાવ્રતોનુંપાલનકરેછે. પાંચમહાવ્રતોઆપ્રમાણેછે.

They practise five great vows of conduct. These five great vows are-

૧. સર્વથાપ્રાણાતિપતવિરમણમહાવ્રત- કોઈપણજીવનેતકલીફઆપવાનીક્રિયામાંથીસંપૂર્ણનિવૃત્તિ.

1. Pranatipat Viraman Mahavrata- complete refrain from hurting any living being.

ર. સર્વથામૃષાવાદવિરમણમહાવ્રતઃખોટાબોલવામાંથીસંપૂર્ણપણેઅટકવું... વિરામપામવું.

2. Mrushvad Viraman Mahavrata- Complete refrain from speaking lies.

૩. સર્વથાઅદત્તાદાનવિરમણમહાવ્રતઃચોરીનાકાર્યમાંથીસંપૂર્ણપણેઅટકવું... વિરામપામવું.

3. Adattadan Viraman Mahavrata - Complete refrain from stealing.

૪. સર્વથામૈથુનવિરમણમહાવ્રતઃસર્વપ્રકારનાજાતિયભોગોમાંથીસંપૂર્ણપણેવિરામપામવું... સંપૂર્ણબ્રહ્મચર્યવ્રતનુંપાલનકરવું.

4. Maithun Viraman Mahavrata- Not indulging in any sexual activity.

પ. સર્વથાપરિગ્રહવિરમણમહાવ્રત- જીવનજરૃરિયાતનીવસ્તુઓઉપરસંપૂર્ણમર્યાદારાખવી.

5. Parigraha Viraman Mahavrata - Completely limiting one’s needs.

જૈનસાધુઓકેવળચાતુર્માસદરમ્યાનચારમહિનાએકસ્થાનમાંરહેછે. અન્યથાહંમેશાએકજગ્યાએથીબીજીજગ્યાએજતાહોયછે. તેઓકોઈવાહનનોઉપયોગકરતાનથીપણસર્વસ્થાનેપગેજચાલીનેજાયછે. જેનેવિહારકહેવામાંઆવેછે.

Jain monks only stay at one place for four months that is during Chaturmas. Otherwise they always move from one place to another. They do not use any vehicle for travelling but they walk from place to place. This is known as ‘Vihar.’

જૈનસાધુશ્વેતવસ્ત્રધારણકરેછે.

Jain sadhu wear white clothes.

રજોહરણઅનેમુહપત્તીએસાધુનાબેમહત્ત્વનાઉપકરણોછેજેતેઓસદાપોતાનીપાસેજરાખેછે. રજોહરણનેઓઘોપણકહેવાયછે.

Two very important things which Sadhu always keep with themselves are ‘Rajoharan’ and ‘Muhapatti’. Rajoharan is also known as ‘Ogho.’

રજોહરણઅથવાઓઘોસામાન્યપણેડાબાહાથનીનીચેરાખવામાંઆવેછે. રજોહરણઉનનુંબનેલુંહોયછે. એનાથીઉઠતાં-બેસતાંતેમજદ્વારાખોલતાં, બંધકરતાંપ્રમાર્જનાકરવામાંઆવેછેજેથીકોઈનાનાજીવનેપણપીડાનથાય.

Rajoharan or Ogho is gnerally placed under the left arm. Rajoharan is made up of wool. It is used to clean the place before sitting or standing or while closing and opening of doors etc. to prevent any harm to micro-organisms.

મુહપત્તીબોલતીવખતેજમણાહાથમાંમોઢાનીસામેરાખવામાંઆવેછે. જેનાથીહવામાંરહેલાજીવોનેથતીતકલીફકેપીડાટળેછે.

Muhapatti is generally held in right hand infront of mouth while speaking. Muhapatti is used to avoid injury and pain to micro organisms which are present in the air.

જૈનસાધુજ્યારેબહારજાયછેત્યારેએડાબાહાથમાંલાકડાનાદાંડાનેધારણકરેછે. ડાબાખભાઉપરવિશિષ્ટપ્રકારનીઉનનીશાલરાખેછેજેકામળીતરીકેઓળખાયછે. વહેલીસવારેઅનેમોડીસાંજેતથારાતેસાધુકામળીએવાપ્રકારેઓઢેછેકેજેથીઆખુંશરીરઢંકાઈજાયછે. જેથીવધારેનેવધારેજીવોનેઅભયદાનમળેછે.

A Jain sadhu while going our carries along a special type of long wooden stick in his left hand. He also wears a special type of woollen shawl known as kambli on his left shoulder. At dawn and after dusk and at night he wears the kambli in such a way that it covers his whole body, thus preventing harm to micro-organisms.

જૈનસાધુઓપોતાનુંભોજનઘર-ઘરમાંથીલાકડાનાપાત્રામાંવહોરેછે. ભોજનલેવાનીઆપદ્ધતિનેગોચરીકહેવાયછે. પ્રવાહીવસ્તુઓલેવામાટેવિશિષ્ટપ્રકારનાપાત્રહોયછે. જેનેતરપણીઅનેચેતણોકહેવાયછે.

Jain monks go from house to house to collect their food in a wooden bowl known as ‘Patra’. This process of collecting food is known as ‘Gauchari’. Liquids are collected in special bowls called ‘Tarapani’ and ‘Chetano’.

શ્રાવકશબ્દનોઅર્થ

શ્રઅક્ષરથીશ્રદ્ધાવાન. દેવ-ગુરુ-ધર્મપરશ્રદ્ધારાખે.

વઅક્ષરથીવિવેકવાનઅનેવિનયવાન. વિનય-વિવેકકરે.

કઅક્ષરથીક્રિયાવાન-દર્શન-પૂજા-સામાયિક-પ્રતિક્રમણવગેરેક્રિયાકરે.

Meaning of word Sharavak

‘Shara’ means sharadha i.e. faith on Sudev-Suguru-Sudharm.

Va means vivek-vinay i.e. one who is polite & know what is right & wrong.

K means kriya i.e. Darshan, Pooja, Samayik, Pratikraman etc.

ગુરુ-વંદનઅનેજ્ઞાનપૂજાGuru-Vandan & ‘Gnyan Pooja’

જિનપૂજાનીજેમગુરુ-વંદનએપણશ્રાવકનુંમહત્ત્વનુંકર્તવ્યછે.

Like ‘Jin Pooja’, ‘Guru-Vandan’ is also an important duty of Shravak.

ગુરુવંદનકરવાથીઅભિમાનનોનાશથાયછે. નમ્રતાનોગુણઆવેછે. નીચગોત્રકર્મનાશપામેછે. ઉચ્ચગોત્રકર્મબંધાયછે. ગુુરુભગવંતનાઆશીર્વાદપ્રાપ્તથાયછે.

Guru-Vandan destroyed the pride and makes us humble. By bowing down and respecting guru one also destroys ‘Nich Gotra Karma’ and achieves ‘Uchcha Gotra karma’. He also receives he blessings from Guru.

ગુરુવંદનત્રણપ્રકારેથાયછે. (૧) જઘન્ય(ર) મધ્યમઅને(૩) ઉત્કૃષ્ટ.

Guru-Vandan is of three kind - (1) Jaghanya, (2) Madhyam and (3) Utkrushta.

ગુરુભગવંતનેહાથજોડીમસ્તકનમાવીને'મત્થેણવંદામિ' કરવુંતેજઘન્યવંદનછે. તેનેફિટાવંદનપણકહેવાયછે.

AS we Jain Sadhu we must bow heads, must join our hands in Namaskar and say ‘Matthen Vandami’. This is Jaghnya Vandan. This is also known as ‘Fita Vandan’.

મધ્યમવંદનMadhyam-Vandan

સાધુ-સાધ્વીજીભગવંતોનેખમાસણાઆપીઅબ્ભુઠ્ઠિઓખમાવીનેવંદનકરવુંતેમધ્યમવંદનછે. તેનેથોભવંદનપણકહેવાયછે.

Guru-Vandan along with ‘Khamasana Sootra’ and ‘Abbhutthio Sootra’ is ‘Madhyam Vandan’. This is also known as ‘Thobh Vandan.’

ઉત્કૃષ્ટવંદનUtkrushta-Vandan

આચાર્યભગવંતનેસુગુુરુવાંદણાદ્વારાકરાતુંવિશિષ્ટપ્રકારનુંવંદનછેતેઉત્કૃષ્ટવંદન. તેનેદ્વાદશવર્તવ્દનપણકહેવાયછે.

Special type of Guru-Vandan to Acharya Bhagwant along with ‘Suguru Vandana Sootra’ is Utkrushta Vandan. This is also known as ‘Dwadashvart Vandan.’

સાધુ-સાધ્વીજીપાસેથવાથીજ્ઞાનનીપ્રાપ્તિથાયછે. ધર્મમાંઆગળવધવાનીપ્રેરણામળેછે.

We gain more and more religious knowledge from Sadhu-Sadhiviji. They inspire us to progress on the religious path.

જીવJiva

તમારીઆજુબાજુએકનજરકરોતમનેકેવાકેવાપ્રકારનાજીવોદેખાયછે?

જુઓતોડાબીબાજુઝાડદેખાયછે. ઝાડઉપરપક્ષીઓદેખાયછે. ઝાડનીઆજુબાજુબકરી, કુતરા, ગાયવગેરેદેખાયછે.

જુઓઆજમણીતરફપાણીદેખાયછે. એમાંમાછલીઓછે... દેડકાછે. પાણીઉપરમચ્છરોછે. રસ્તાઉપરથીમાનવીઓઆવ-જાવકરીરહ્યાછે. ઉપરનજરકરોદિવસનાસૂર્યઅનેરાતેચંદ્રઅનેતારાઓદેખાયછે. આબધુંશુંછે?

Have a look at your surroundings. How many different types of Jivas do you observe?

See, here towards your left is a tree. On this tree are birds. Near this tree are goats, dogs, cows and other animals.

Look towards your right, you see water. You see fish & frogs in water, you also see mosquitoes on water.

You see people coming and going on the road.

Observe the sky above. During the day you see the sun. During night you see moon and stars in the sky. What are all these ?

પ્રિયબાળકો! આજીવજગતછે.

આપણેઆજીવજગતનાએકસભ્યછીએ.

જીવનાસામાન્યલક્ષણોઆપ્રમાણેછેઃ

- જીવશ્વાસોશ્વાસનીક્રિયાકરેછે.

- જીવખાયછે... પીએછે.

- જીવચાલેછે... બોલેછે.

- જીવજન્મેછે... મરેછે.

- જીવવધેછે...

- જીવનેસુખ-દુઃખનોઅનુભવથાયછે.

Dear children ! this is the living world. We are members of this living world.

Jiva’s common characteristics are-

- Jivas breathe.

- Jivas eat and drink.

- Jivas walk and speak.

- Jivas take birth and die.

- Jivas shows growth.

- Jivas experience pleasure and pain.

 

સાતક્ષેત્ર

ક્ષેત્રએટલેજ્યાંધન-ધાન્ય-વસ્ત્ર-પાત્રવગેરેજેજરૃરીહોયતેવાપરવાથીઘણોલાભમળેએવાંઉત્તમસ્થાન. આવાસ્થાનસાતછે- ૧. જિનમંદિર, ર. જિનપ્રતિમા, ૩. જિનાગમ, ૪. સાધુ, પ. સાધ્વી, ૬. શ્રાવકઅને૭. શ્રાવિકા.

Kshetra

Kshetra is the place where by donating money, grains, clothes, utensils etc. as per need, one acquires great benefit. There are seven such Kshetras - 1. Jin-Mandir 2. Jin- Pratima 3. Jin-Agam 4. Sadhu 5. Sadhvi 6. Shravak and 7. Shravika.

 

ગતિGati

જીવજગતનોઅલ્પઅભ્યાસતમેકર્યો. હવેઆપણેએઅભ્યાસમાંઆગળવધીશું. જીવમુખ્યતાએબેપ્રકારનાહોયછે. (૧) મુક્તજીવઅને(ર) સંસારીજીવ.

મુક્તજીવકર્મરહિતહોયછે. તેશુદ્ધનિરંજનનિરાકારહોયછે. મુક્તજીવોસિદ્ધશીલાઉપરબિરાજમાનહોયછે. તેઓજન્મમરણકરતાનથી.

You have studied a little about the Jiva world or Living world. Now we will study jiva world in detail.

There are two main types of Jiva- (1) Mukta Jiva i.e. liberated souls. (2) Sansari Jiva i.e. worldly souls. Mukta Jiva are free of Karma. They are pure, invisible and without any form or shape. They are present on siddha shila (i.e. at the top of Jain world i.e. chaud raj lok.) They do not undergo the cycle of bitrh and death.

સંસારીજીવોકર્માનુસારચારગતિમાંભટકતારહેછે. આચારગતિઓ(૧) નરકગતિ, (ર) તિર્યંચગતિ,
(૩) મનુષ્યગતિઅને(૪) દેવગતિ

Sansari Jivas or worldly living beings wander in the four gatis (states) depending upon their karma. These four gatis (states) are (1) Narak Gati (Hell), (2) Tiryanch Gati (animal, birds & other small creatures) (3) Manushya Gati (Human beings) and (4) Dev Gati (celestial beings.)

નરકગતિઅનેતિર્યંચગતિઅશુભગતિઓછે. ત્યાંદુઃખવધારેછેઅનેસુખઅત્યંતઅલ્પછે.

મનુષ્યગતિઅનેદેવગતિશુભગતિઓછે. ત્યાંસુખવધારેછેઅનેદુઃખઅલ્પછે.

Narak Gati and Tiryanch Gati are bad gatis. In these gatis there is more pain and very little happiness. Manushya Gati and Dev Gati are good gatis. In these gatis there is little pain and more happiness.

બાળકો! ગતિકર્મપરઆધારીતછે.

જ્યારેઆપણાકાર્યપરઆધારીતછે. સારાકાર્યકરવાથીસારાકર્મબંધાયઅનેસારીગતિમળે. ખરાબકાર્યકરવાથીખરાબકર્મબંધાયઅનેખરાબગતિમળે.

Children ! Gati depends upon Karma.

But karma dependes on our deeds.

Good deeds results in good karma.

and one achieves good gati.

Bad deeds results in bad karma

and one achieves bad gati.

 

એકેન્દ્રિય- Ekendriya

કેટલાકજીવોનેએકજઈન્દ્રિયહોયછે. તેસ્પર્શેન્દ્રિયછે. આવાજીવોનેએકેન્દ્રિયજીવોકહેવાયછે. દા.ત. ઝાડ, પાણી, માટીવિગેરે.

Some jivas have only one sense organ; that is the sense of Touch (body). Such jivas are known as Ekeindriya Jivas e.g. Tree, water, earth, etc.

બેઈન્દ્રિયBeindriya

કેટલાકજીવોનેબેઈન્દ્રિયોહોયછે. તેસ્પર્શેન્દ્રિયઅનેરસનેન્દ્રિયછે. આવાજીવોનેબેઈન્દ્રિયજીવોકહેવાયછે. દા.ત. શંખ, ઈયળ, અળસિયાવગેરે

Some jivas have only two sense organs. These are the sense of Touch (body) and the sense of taste (tongue). Such jivas are known as Be-indriya jivas e.g. Conch, weavil, earthworm etc.

તેઈન્દ્રિયTeindriya

કેટલાકજીવોનેત્રણઈન્દ્રિયોહોયછે. તેસ્પર્શેન્દ્રિય, રસનેન્દ્રિયઅનેધ્રાણેન્દ્રિયછે. આવાજીવોતેઈન્દ્રિયજીવોકહેવાયછે. દા.ત. કીડી, મંકોડો, ઉધઈ, ઘીમેલ, કાનખજુરિયા, ધનેરિયાવગેરે.

Some jivas have three sense organs. These are sense of touch (body), sense of taste (tongue) and sense of smell (nose). Such jivas are known as Te-indriya Jivas e.g. Ant, Black Ant, White Ant, Red Ant, Millipede, etc.

ચઉરિન્દ્રિયChaurindriya

કેટલાકજીવોનેચારઈન્દ્રિયોહોયછે. તેસ્પર્શેન્દ્રિય, રસનેન્દ્રિય, ધ્રાણેન્દ્રિયઅનેચક્ષુરિન્દ્રિયછે. આવાજીવોચઉરિન્દ્રિયકહેવાયછે. દા.ત. માખી, મચ્છર, પતંગિયા, વાંદોવિગેરે.

some jivas have foru sense organs. These are sense of touch (body), sense of taste (tongue), sense of smell (nose) and sense of sight (Eye). Such jivas are known  as Chaurindriya Jivas e.g. fly, mosquito, butter-fly, cock-roach, etc.

પંચેન્દ્રિયPanchendriya

કેટલાકજીવોનેપાંચઈન્દ્રિયોહોયછે. તેસ્પર્શેન્દ્રિય, રસનેન્દ્રિય, ધ્રાણેન્દ્રિયઅનેચક્ષુરિન્દ્રિયઅનેશ્રોતેન્દ્રિયછે. આવાજીવોપંચેન્દ્રિયકહેવાયછે.

દા.ત. મનુષ્ય, ગાય, કુતરો, પોપટ, કાગડો, સાપવિગેરે.

Some jivas have all five senses. These are sense of touch (body), sense of taste (tongue), sense of smell (nose), sense o sight (eye) and sense of hearing (ear) such jivas are known as Panchendriya Jiva. e.g. man, cow, dog, parrot, crow, snake etc.

પ્રિયબાળકો,

આપણુંજીવનઅમૂલ્યછે. આપણનેસર્વપાંચઈન્દ્રિયોઅનેસારુંઆરોગ્યમળ્યુંછે. આનુંકારણઆપણેપૂર્વભવમાંકરેલાશુભકાર્યોછે. તેથીઆભવમાંમળેલીઈન્દ્રિયોનોસારોઉપયોગકરો.

આંખોદેવનાઅનેગુરુનાદર્શનમાટેછે.

કાનશાસ્ત્રોઅનેધાર્મિકપ્રવચનોસાંભળવામાટેછે.

તમારીસર્વશારીરિકશક્તિનોશુભકાર્યોમાટેઉપયોગકરોઅનેએનાદૂરુપયોગનોત્યાગકરો. જેનાફળસ્વરૃપેઆભવમાંતેમજઆવતાભવમાંસુખનીપ્રાપ્તિથશે.

Dear Children,

Our life is precious. We have got all the sense organs and sound health. This is due to good deeds done in the past. So in this life make good use of these senses.

Eyes are meant for God’s and Guru’s Darshan.

Ears are meant to listen to scriptures and religious discourses.

Use all your physical energy for good actions and avoid its misuse.

This will result in achieving happiness here as well as in next bitrh.

 

અજીવ- Ajiva (Non-Living)

જિજ્ઞાસુબાળકો! ગયાપાઠમાંઆપણેજીવજગતનોઅલ્પપરિચયકર્યો. આપાઠમાંઆપણેજીવજગતસાથેસંકળાયેલાઅજીવજગતનોપરિચયકરીશું.

Curious children ! In last lesson we learnt a few things about the living world. In this lesson we will learn about the non-living world which is associated with the living world.

આપણાવિશ્વમાંઆપણીઆજુબાજુબિલ્ડિંગોદેખાયછે... ઘરમાંખુર્સી, ટેબલ, કબાટ, પેન, પેન્સિલ, પુસ્તક, કપડાંવગેરેદેખાયછે. આબધુંઅજીવજગતછે.

In the world, surrounding as we see buildings. In our house we see chair, table, cupboard, pen, pencial, book, clothes etc. These all belong to the non-living world.

અજીવનાલક્ષણો, જીવનાલક્ષણોનીવિપરીતછે.

તમેજીવનાલક્ષણોજાણોછોતેથીહવેઅજીવનાલક્ષણોતમારામાટેસહેલાછે.

- અજીવશ્વાસોશ્વાસલેતાનથી.

- અજીવખાતાનથી... પીતાનથી.

- અજીવચાલતાનથી... બોલતાનથી.

- અજીવજન્મતાનથી... મરતાનથી.

- અજીવવધતાનથી.

- અજીવનેસુખ-દુઃખનોઅનુભવથતોનથી.

The characteristics of the things of the non-living world are opposite from that of the beings of the living world. You ae already acquainted with the characteristics of the living world. Therefore, knowing the characteristics of the non-living world will be easy for you.

Ajivas do not breathe.

Ajivas neither eat nor drink.

Ajivas neither walk nor speak.

Ajivas neither take birth nor-die.

Ajivas do not grow.

Ajivas do not experience pleasure or pain.

 

સમ્યગ્દર્શન

સુદેવ-સુગુરુઅનેસુધર્મઉપરઅતૂટશ્રદ્ધાતેસમ્યગ્દર્શનછે.

સમ્યગ્દર્શનનાપાંચલક્ષણછે.

૧. શમએટલેકષાયનીશાંતિ

ર. સંવેગએટલેમોક્ષસુખનીઈચ્છા(તેસિવાયનાકોઈપણસુખનીઈચ્છાનહોય)

૩. નિર્વેદએટલેસંસારઉપરવિરક્તભાવ.

૪. અનુકંપાએટલેદયાળુ.

અનેપ. આસ્તિકતાએટલેશ્રીજિનેશ્વરભગવાનનાવચનોઉપરશ્રદ્ધા.

Samyag - Darshan

Total faith on Sudev, Suguru and Sudharm is Samyag Darshan.

Five characteristics of Samyag Darshan are-

1. ‘Sham’ is pacification of passions.

2. ‘Samveg’ is desire of happiness of moksha only. (No desire for any other pleasure)

3. ‘Nirved’ is detachment from wordly life,

4. ‘Anukampa’ is mercy.

5. ‘Aastikta’ is faith on the teachings of Shri Jineshwar.

 

પાપ-પુણ્યPaap-Punya

વિશ્વમાંઅનેકપ્રકારનામાનવીઓછેપણટૂંકમાંએમનાબેવિભાગકરીશકાય- (૧) સુખીમાણસોઅને(ર) દુઃખીમાણસો.

There are many types of people in this world but can be mainly categories into two groups (1) Happy people and (2) Unhappy People.

કેટલાકસુખીછે. શામાટે? કેટલાકદુઃખીછે. શામાટે?

આપણેઆગળજોયુંછેકેએનીપાછળકર્મસિદ્ધાંતકામકરેછે.

Some are happy. Why ? Some are unhappy. Why ?

We have seen before that the Doctrine of karma decides the fate of a person.

સુખીજીવનમાટેજવાબદારકર્મોતેશુભકર્મોઅથવાપુણ્યકહેવાયછે.

દુઃખીજીવનમાટેજવાબદારકર્મોતેઅશુભકર્મોઅથવાપાપકહેવાયછે.

Karmas, responsible for the happiness in life are Auspicious karma also known as Punya.

Karmas responsible for the unhappiness in life are Inauspicious karma also known as Papp (sin).

 

તોપ્રિયબાળકો!

પુણ્યએસુખનોમાર્ગછેજ્યારેપાપએદુઃખનોમાર્ગછે.

તમનેશુંપ્રિયછેસુખકેદુઃખ?

અમનેબધાનેસુખપ્રિયછે.

So dear Children C

Punya is the path towards happiness while Paap is the path towards unhappiness.

So what do you like- Happiness or unhappiness?

We all like happiness.

જોતમનેસુખપ્રિયછેઅનેદુઃખઅપ્રિયછેતોતમારેદુઃખઆપનારપાપનોત્યાગકરવોજોઈએઅનેસુખઆપનારપુણ્યકરવુંજોઈએ.

If you happiness and do not love unhappiness then you must give up Paap which brings unhappiness and must gain Punya which brings happiness.

પાપનાઆવવાનાઅઢારમાર્ગછે. આમાર્ગઆપ્રમાણેછે.

We acquire Paap (sin) in eighteen possible ways. These are-

૧. પ્રાણાતિપાત                  1. Violence

ર. મૃષાવાદ                        2. Telling lies

૩. અદત્તાદાન                    3. Stealing

૪. મૈથુન                           4. Unchastity

પ. પરિગ્રહ                        5. Hoarding (Love for wordly possessions)

૬. ક્રોધ                             6. Anger

૭. માન                            7. Egoism

૮. માયા                           8. Deceit

૯. લોભ                           9. Greed

૧૦. રાગ                          10. Obsession

૧૧. દ્વેષ                         11. Harted

૧ર. કલહ                          12. Quarrel

૧૩. અભ્યાખ્યાન                13. Slander

૧૪. ચાડી                         14. Back biting

૧પ. રતિઅરતિ                   15. Like-dislike

૧૬. પરપરિવાદ                  16. Malign

૧૭. માયામૃષાવાદ               17. Deceitful lie

૧૮. મિથ્યાત્વશલ્ય               18. False faith

 

જોતમનેદુઃખીનથવુંહોયતોજીવનમાંથીઉપરજણાવેલપાપોનોત્યાગકરવોજોઈએ.

If you don’t want to be unhappy in life then you must give up the above said eighteen Papps (sins) from your life.

તેવીજરીતેતમનેસુખીથવુંહોયતોપુત્યપ્રાપ્તિનાનવમાર્ગછેતેનોજીવનમાંસ્વીકારકરવોજોઈએ. આનવમાર્ગઆપ્રમાણેછે.

Similarly if you want to be happy in life then you must accept the nine ways to gain Punya. These Nine ways are-

૧. અન્નપુણ્ય                    1. Anna Punyam (Food)

ર. પાણપુણ્ય                      2. Paan Punya (Water)

૩. પાત્રપુણ્ય                     3. Patra Punya (Utensils)

૪. સ્થાનપુણ્ય                   4. Sthan Punya (House)

પ. વસ્ત્રપુણ્ય                     5. Vastra Punya (Cloths)

૬. મનપુણ્ય                      6. Mann Punya (Thoughts)

૭. વચનપુણ્ય                    7. Vachan Punya (Speech)

૮. કાયપુણ્ય                      8. Kaya Punya (Body)

૯. નમસ્કારપુણ્ય                9. Namaskar Punya (bowing)

ભૂખ્યાનેઅન્નનુંદાનઆપવુંતેઅન્નપુણ્યછે.

Offering food and alms to hungry people is known as Anna (food) Punya.

તરસ્યાનેપાણીઆપવુંતેપાણપુણ્યછે.

Quenching the thirst of thirsty people is known as Paan (water) Punya.

જરૃરિયાતવાળાનેવાસણો-પાત્રઆપવુંતેપાત્રપુણ્યછે.

Giving utensils to needy person is known as Patra (utensil) Punya.

જરૃરીયાતવાળાનેસ્થાનઆપવુંતેસ્થાનપુણ્યછે.

Giving a place to rest for short or long period to needy people is known as Sthan (place) Punya.

જરૃરીયાતવાળાનેવસ્ત્રઆપવાતેવસ્ત્રપુણ્યછે.

Giving clothes to the needy is known as Vastra (clothes) Punya.

મનથીશુભવિચારણાકરવીતેમનપુણ્યછે.

Good thinking is known as Maan (mind) Punya.

 

નવતત્વ-Nav-Tatva

જીવનનાસ્વરૃપનેસમજવાજૈનશાસ્ત્રોએનવતત્વકહ્યાછે. આનવતત્વનીચેપ્રમાણેછે.

૧. જીવ, ર. અજીવ, ૩. પુણ્ય, ૪. પાપ, પ. આશ્રવ, ૬. સંવર, ૭. નિર્જરા, ૮. બંધઅને૯. મોક્ષ.

To teach us the real nature of life, Jain scriptures describe Nine tatvas. These nine-tatvas are-

1. Jiva, 2. Ajiva, 3. Punya, 4. Paap, 5. Aashrav, 6. Samvar, 7. Nirjara, 8. Bandh and 9. Moksha.

નવતત્વોમાંથીપહેલાચારતત્વોઆપણેજાણીલીધાછે. હવેઆપણેઆગળનાપાંચતત્વોનેટૂંકમાંજાણશું.

Out of tha above mentioned Nine Tatvas, we are familiar with the first four tatvas. Now we will learn about the remaining five tatvas.

કર્મોનેઆવવાનામાર્ગતેઆશ્રવકહેવાયછે. હિંસા, ચોરી, અસત્યવિગેરેઆશ્રવછે.

Ways of entry of Karma are known as Aashrav. Violence, stealing, speaking lies etc. are Aashrav.

 

આત્માઅનેકર્મSoul and Karma

હુંઆત્માછું, દેહનથી.

I am soul, not body.

આત્માદેહઅનેઈન્દ્રિયોથીભિન્નછે.

Soul is distinct from body and sence organs.

આત્માઅવિનાશીછે,

દેહવિનાશીછે.

Soul is indestructible,

body is destructible.

આત્માઅમરછે.

Soul is immortal.

આત્માનુંસંસારીઅસ્તિત્વએનાકર્મસાથેનાસંબંધનાકારણેછે.

Worldly existence of the soul is due to its attachment with Karma.

સંસારીઆત્માનાજન્મઅનેપુર્નજન્મમાટેકર્મોજજવાબદારછે.

Karmas are responsible for the bitrh and rebitrh of worldly soul.

પ્રિયબાળકો! વિશ્વતરફએકનજરકરો. શુંદેખાયછેતમને?

કોઈસુખીછે...                   કોઈદુઃખીછે...

કોઈનિરોગીછે...                કોઈરોગીછે...

કોઈશ્રીમંતછે...                  કોઈગરીબછે...

આવુંશામાટે?

પ્રત્યેકકાર્યનીપાછળકારણહોયછે. કારણવિનાકાર્યહોતુંનથી. જ્યારેઆપણનેકારણજણાતુંનથીત્યારેઆપણેઈશ્વર, ભાગ્ય, નસીબનુંનામઆપીએછીએ.

આઅદૃશ્યકારણનેજજૈનશાસ્ત્રોકર્મકહેછે.

Dear Children ! have a look at the world around you. What do you observe?

Some people are happay...                   Some are unhappy...

Some are healthy...                     Some are suffering from diseases...

Some are rich...                           Some are poor...

Why this difference ?

Behind all this there is a certain reason.

No act is possible without reason. When we fail to understand the reason behind these differences, we attribute it to God, fortune or destiny.

This invisible reason is called karma in Jain scriptures.

શુદ્ધઆત્માનાઆઠગુણોછે

There are eight important qualities of pure soul.

આત્માનાઆઠગુણોછે- ૧. અનંતજ્ઞાન, ર. અનંતદર્શન, ૩. અવ્યાબાધસુખ, ૪. અનંતચારિત્ર, પ. અક્ષયસ્થિતિ, ૬. અરૃપીપણું, ૭. અગુરુલઘુઅને૮. અનંતવીર્ય.

Eight qualities of pure soul are - (1) Infinite knowledge (2) Infinite vision (3) Infinite happiness (4) Infinite faith and conduct (5) Immortality (Akshay sthiti) (6) Invisibility (7) Neither superior nor inferior (Agurulaghu) and (8) Infinite power.

શુદ્ધઆત્માનાઆઠગુણોનેઆવરનારાઆઠમુખ્યકર્મછે. જેએકએકગુણનોઘાતકરેછે.

Eight qualities of pure soul are covered by eight main karmas. Each karma obscures the corresponding virtue of soul.

ક્યુંકર્મઆત્માનાક્યાગુણનેઆવરેછેઅનેતેનેશેનીઉપમાઆપવામાંઆવીછે?

Which karma obscures which virtue of the soul and it is compared with what ?

કર્મનુંનામ                   ક્યાગુણનેઆવરે?             ઉપમા

૧. જ્ઞાનાવરણીયકર્મ            અનંતજ્ઞાન                            આંખનાપાટાસમાન

ર. દર્શનાવરણીયકર્મ            અનંતદર્શન                           દ્વારપાળસમાન

૩. વેદનીયકર્મ                   અવ્યાબાધસુખ                      મધુલિપ્તતલવારસમાન

૪. મોહનીયકર્મ                 અનંતચારિત્ર                          મદિરાપાનસમાન

પ. આયુષ્યકર્મ                   અક્ષયસ્થિતિ                          જેલસમાન

૬. નામકર્મ                      અરૃપીપણું                             ચિત્રકારસમાન

૭. ગોત્રકર્મ                      અગુરુલઘુ                             કુંભારનાઘડાસમાન

૮. અંતરાયકર્મ                   અનંતવીર્ય                             રાજાનાભંડારીસમાન

 

Which karma obscures which virtue of the soul and it is compared with what?

 

Name of Karma                         Virtue obscured                     Compared with

1. Gnyanavarniya Karma         Infinite knowledge                  Eye bandage

2. Darshanavarniya Karma      Infinite vision                           A watchman

3. Vedaniya Karma                    Infinite happiness                   A sword smeared

                                                                                                         with honey

4. Mohaniya Karma                   Infinite faith and conduct      Wine (alcohol)

5. Ayushya Karma                     Importality                                 Jail

6. Namm Karma                         Invisibility                                 Painter

7. Gotra Karma                           (Agurulaghu)                           Potter’s pot

                                                      Neither superior

                                                      Nor inferior

8. Antaray Karma                       Infinite power                           Royal Treasurer

 

જ્ઞાનાવરણીયકર્મ Gnynavarniya Karma

જિજ્ઞાસુબાળકો! તમારીપાઠશાળામાંપહેલોનંબરકોનોઆવેછે?

પ્રવીણનો...

પ્રવીણનોપહેલોનંબરશામાટેઆવેછે?

કારણએહોંશિયારછે.

પ્રવીણહોંશિયારશામાટેછે?

તમારીપાઠશાળામાંછેલ્લોનંબરકોનોઆવેછે?

સ્મિતાનો...

સ્મિતાનોછેલ્લોનંબરશામાટેઆવેછે?

કારણકેએઠોઠછે.

સ્મિતાઠોઠશામાટેછે?

તમારીઆજુબાજુનજરકરશોતોતમનેજણાશેકેએકહોંશિયારછે... એકઠોઠછે...

કોઈચતુરછે... કોઈમુર્ખછે...

કોઈનીપાસેતીક્ષ્ણબુદ્ધિછે... કોઈનીપાસેમંદબુદ્ધિછે...

આબધીકરામતજ્ઞાનાવરણીયકર્મનીછે.

Dear children, who stands first in your Pathshala ?

Pravin...

Why does Pravin stand first ?

Because he is clever.

Why is he so clever ?

Who gets the last rank in your Pathshala ?

Smita...

Why does Smita not score well ?

Because she is not clever.

Why is she so ?

When we look around us we find some clver... some duffers...

some wise... some foolish...

Some intelligent... some mentally-retarded...

All this is because of Gnyanavarniya karma.

તમારે  હોંશિયારઅનેબુદ્ધિશાળીબનવુંછે? તોજ્ઞાનાવરણીયકર્મબાંધશોનહિ. જ્ઞાનાવરણીયકર્મનબાંધવાહોયતોઆટલુંકરો-

- જ્ઞાન, જ્ઞાનીઅનેજ્ઞાનનાસાધનોનીઆશાતનાકરશોનહીં.

- જ્ઞાનનેથુંકલગાડશોનહીં.

- જ્ઞાનનેબાળશોનહીં.

- અક્ષરવાસીવસ્તુખાશોનહીં.

- અક્ષરવાળાકપડાંપહેરશોનહીં.

- ખાતાખાતાવાંચશોનહીં. ખાતાખાતાબોલશોનહીં.

Do you want to become clever and intelligent? Then don’t acquire Gnyanavarniya karma. If you don’t want to acquire Gnyanavarniya karma then do this-

- Never insult knowledge, knowledgeable people and the means of knowledge.

- Be carefull so that spittle never touches books, papers etc.

- Never set fire to books, Papers etc.

- Never eat things with letters engraved on them.

- Never read while eating.

- Never speak while eating.

 

દર્શનાવરણીયકર્મDarshnavarniya Karma

આપણીદૃષ્ટિનેઆવરણકરેતેદર્શનાવરણીયકર્મછે.

One which obscures our power of vision is Darshnavarniya Karma.

ભીંતનીપાછળશુંછે? આપણેજોઈશકતાનથી.

આપણનેઊંઘઆવેછે.

બીજીઈન્દ્રિઓનીશક્તિહિનથઈજાયછે.

આબધાંનુંકારણદર્શનાવરણીયકર્મછે.

We cannot see the thnigs which are benind a wall.

We feel sllepy.

Power of other sense organs is also reduced.

Reason behind all such things is Darshnavarniya Karma.

જીવદર્શનાવરણીયકર્મકેવીરીતેબાંધેછે?

૧. દેવ, ગુરુ, ધર્મનીનિંદાકરવાથી.

ર. ઈન્દ્રિયોનોદુરુપયોગકરવાથી.

૩. ધર્મનુંયથાયોગ્યપાલનનકરવાથી.

How does one acquire Darshnavarniya Karma ?

1. By critocozomg God, Guru and religion.

2. By misusing sense organs.

3. By not practicing the religion as per one’s capability.

દર્શનાવરણીયકર્મકેવીરીતેતૂટેછે?

- દેવ-ગુરુ-ધર્મનીશ્રદ્ધા-ભક્તિકરવાથી.

- પ્રભુજીનીપૂજા-જાપકરવાથી.

- જિનવાણીસાંભળવાથી.

- ઈન્દ્રિયોનોસદુપયોગકરવાથી.

How can one destroy Darshnavarniya Karma ?

- By worshipping Dev, Guru and religion faithfully.

- By Darshan, Pooja and devotion of Arihant.

- By listening and reading Jain scriptures.

- By making good use of our sense organs.

 

આહારનાચારપ્રકાર

આહારનાચારપ્રકારછે

૧. અશન- એટલેરાંધેલીવસ્તુઓ. દાળ, ભાત, રોટલી, મીઠાઈ, વગેરે.

ર. પાન- એટલેપીવાયોગ્યવસ્તુઓ. ચા, દૂધ, સરબત, છાસવગેરે.

૩. ખાદિમ! એટલેશેકેલીવસ્તુઓઅનેફળ. ચણા, મમરા, દાડમ, પેરૃવગેરે.

૪. સ્વાદિમ- એટલેમુખવાસનીવસ્તુઓ. તજ, લવિંગ, વરિયાળી, ધાણાદાળવગેરે.

Four Kinds of Food

Four kinds of food are-

1. Ashan - Ashan means cooked food. e.g. Dal, Rice, Chapati, sweets etc.

2. Paan - Paan means drinking or liquied food e.g. Tea, Milk, Butter Milk.

3. Khadim - Khadim means roasted things which can be eaten and fruits.

4. Svadim - Svadim means mouth freshners, generally eaten after meals e.g. cinnamon, clover, coriander seeds, saunf etc.

 

વેદનીયકર્મVedaniya Karma

આપણનેસુખ-દુઃખનોઅનુભવકરાવેતેવેદનીયકર્મછે.

The karma which is responsible for feeling of happiness or unhappines is Vedaniya Karma.

વેદનીયકર્મનાબેપ્રકારછે- (૧) શાતાવેદનીયકર્મ(ર) અશાતાવેદનીયકર્મ.

Vedaniya Karma is of two kinds - (1) Shata Vedaniya Karma (2) Ashata Vedaniya Karma.

સુખ-શાંતિ-આરોગ્યઅનેઅનુકૂળપરિવારનીછપ્રાપ્તિશાતાવેદનીયકર્મથીથાયછે.

Happiness - peace - health and favourable family atmosphere is gained by Shata Vedaniya Karma

દુઃખ, અશાંતિ, રોગઅનેપ્રતિકૂળપરિવારનીપ્રાપ્તીઅશાતાવેદનીયકર્મથીથાયછેઈ

Unpappiness, worries, diseases and unfavourable family atmosphere is gained by Ashata Vedaniya Karma.

શાતાવેદનીયકર્મકેવીરીતેબંધાયછે?

૧. સદ્ગુરુનીભક્તિકરવાથી.

ર. વડિલોનુંબહુમાનકરવાથી.

૩. ક્ષમા-કરુણાવગેરેગુણોથી.

૪. વ્રતોનુંયથાર્થપાલનકરવાથી.

પ. શુભયોગમાંપ્રવૃત્તિકરવાથી.

૬. કષાયોઉપરવિજયમેળવવાથી.

૭. દાનગુણનાસ્વભાવથીતથા

૮. ધર્મકાર્યમાંદૃઢતારાખવાથી.

How does one acquire Shata-Vedaniya Karma ?

1. By devotion to Sadguru (religious preceptor)

2. By respecting parents and elders.

3. By virtues like forgiveness and compassion.

4. By right practice of vrata.

5. By doing good deeds.

6. By controlling passions.

7. By being generous.

8. By having strong faith in religious deeds.

અશાતાવેદનીયકર્મકેવીરીતેબંધાયછે. ?

- ગુરુનુંઅપમાનકરવાથી.

- વડિલોનોતિરસ્કારકરવાથી.

- કષાયયુક્તસ્વભાવઅને

- અશુભયોગમાંપ્રવૃત્તિકરવાથી.

 

રાતનાસુતાપહેલાંઆટલુંકરજો

૧. સાતનવકારગણજો.

ર. ચોર્યાસીલાખજીવાયોનીનેખમાવજો.

૩. અઢારપાપસ્થાનકઆલોવજો.

૪. સુકૃતનીઅનુમોદનાકરજો.

પ. દુષ્કૃતનીનિંદાકરજો.

૬. ચારશરણનોસ્વીકારકરજો. (અરિહંત, સિદ્ધ, સાધુ, કેવલીકથિતધર્મ)

૭. સાગારીઅણસણનોસ્વીકારકરજો.

આહારશરીરનેઉપધિપચ્ચક્ખુપાપઅઢાર.

મરણઆવેતોવોસિરે, જીવુંતોઆગાર.

Before going to bed

1. Recite Navkar Mantra seven times.

2. Forgive eighty four lacs Jivayoni.

3. Atone for eighteen paap-sthanak.

4. Praise good deeds.

5. Hate evil deeds.

6. Surrender your self to the four Sharans. (Arihant, Siddha, Sadhu & religion taught by kevalin)

7. Accept Sagari Anasan

Aahar, Sharir ne upadhi, pachkkhu paap adhar.

Maran aave to vosire, jivu to aagar.

 

જ્ઞાનનાપાંચપ્રકાર

૧. મતિજ્ઞાન-                 પાંચઈન્દ્રિયઅનેમનથીજાણીશકાયતેજ્ઞાન.

ર. શ્રુતજ્ઞાન-                  ગુરુમહારાજનાઉપદેશથીઅથવાપુસ્તકોદ્વારાથતુંજ્ઞાન.

૩. અવધિજ્ઞાન-              પાંચઈન્દ્રિયઅનેમનનીસહાયતાવિનારૃપીદ્રવ્યોનેજાણીશકવાનુંજ્ઞાન.

૪. મનઃપર્યવજ્ઞાન-          વિશ્વનીસર્વવસ્તુઓનેસાક્ષાતજોઈઅનેજાણીશકીએએવુંસંપૂર્ણજ્ઞાન.

Knowledge of Five Types

1. Matognyan -                Knowledge acquired through five senses and mind.

2. Shrutgnyan -               Knowledge acquired from Guru or Scriptures.

3. Avadhignyan -            Knowledge of things can be seen (rupi dravya)

                                           without the help of fivesenses and mind.

4. Manahparyavgnyan -                                                        Knowledge by which one can read the thoughts in the mind

                                           of sangni panchendriya Jiva.

5. Kevalgnyan -              Absolute or complete Knowledge by which one can see and

                                           know all the things in the universe.

 

શ્રાવકજીવન-Sharavak Jivan-1

ભારતીયસંસ્કૃતિકહેછે-

જોસંપત્તિગુમાવી, કશુંજનથીગુમાવ્યું.

જોઆરોગ્યગુમાવ્યું, કાંઈકગુમાવ્યુંછે.

જોચારિત્રગુમાવ્યું, સર્વસ્વગુમાવ્યુંછે.

સહુથીઅમૂલ્યછેઆપણુંચારિત્ર. આપણેઆપણાચારિત્રઘડતરતરફવધારેધ્યાનઆપવુંજોઈએ. આપણેજઆપણાનશીબના... જીવનનાઘડવૈયાછીએ.

જેવીરીતેચિત્રકળાએકકળાછે...

જેવીરીતેગાવુંતેએકકળાછે....

જેવીરીતેનૃત્યકરવુંએએકકળાછે...

તેવીજરીતેજીવનજીવવુંએપણએકકળાછે. આપણેએકળામાંપ્રવીણતામેળવવીજોઈએ. ભગવાનમહાવીરસ્વામીએઆકળાશીખવાડીછે. એમનાસિદ્ધાંતઅત્યંતસરળઅનેસ્પષ્ટછે.

બીજાઓનેસુખીકરીનેસુખીથાવ. બીજાઓનાદુઃખમાંસહભાગીબનીનેસુખનોઅનુભવકરો. સદામાટેયાદરાખજોકેબીજાઓનાહૃદયનેબાળીનેક્યારેયસુખકેઆનંદનાગુલાબભેગાકરીશકાતાનથી.

વાવેતેવુંલણે.

માનવીસુખઅનેઆનંદનીઝંખનારાખેછે. તેમાનેછેકે-

- જોસંપત્તિહોયતોઅમેસુખીથઈએ.

- જોસ્વાસ્થ્યસારુંહોયતોઅમેસુખીબનીશું.

- જોભાઈ-બેનસારાહોયતોસુખપામીશકાય.

- જોયશ-કિર્તીમળેતોઅમેસુખીથઈએ.

પરંતુપ્રભુમહાવીરસ્વામીનુંકહેવુંછે-

"જોતનેસુખીથવુંહોયતોધર્મનામાર્ગેચાલ્યોજા.

ધર્મએસુખતરફદોરીજનારરાજમાર્ગછે."

ધર્મપાંચપ્રકારનામુખ્યપાપજણાવેછે. આપણાજીવનનાસર્વદુઃખોઅનેવિપત્તિઓનામૂળમાંઆપાંચપાપોછે. પાંચપાપોઆપ્રમાણેછે-

૧. હિંસાએટલેજીવોનેમારવું-પીડવું.

ર. અસત્યએટલેખોટુંબોલવું.

૩. ચોરીએટલેપારકીવસ્તુલેવી.

૪. મૈથુનએટલેવિજાતીયઆકર્ષણ.

પ. પરિગ્રહએટલેવસ્તુઓનોસંગ્રહ-મમત્વ.

જેનેધર્મમાર્ગેપ્રયાણકરવુંહોયતેણેજીવનમાંઆપાંચપાપોઉપરનિયંત્રણકરવુંઆવશ્યકછે. પાંચમોટાપાપોનાનિયંત્રણમાટેપાંપઅણુવ્રતઅથવાપાંચમહાવ્રતોનુંપાલનઅનિવાર્યછે. પાંચઅણુવ્રતોશ્રાવકોમાટેછે. પાંચમહાવ્રતોસાધુઓમાટેછે.

પાંચઅણુવ્રતોવિશ્વમાન્યછે. ભારતનાસર્વધર્મોએસ્વીકારેલાછે. આપાંચઅણુવ્રતોઆપ્રમાણેછે.

૧. અિંહંસાએટલેજીવદયાનુંપાલન.

ર. સત્યએટલેખોટુંબોલવાનોત્યાગ.

૩. અચૌર્યએટલેચોરીનોત્યાગ.

૪. બ્રહ્મચર્યએટલેવિજાતીયઆકર્ષણમાંથીમુક્તિ.

અને

પ. અપરિગ્રહએટલેવસ્તુ-સંગ્રહમાંમર્યાદાઅનેમમત્વનોત્યાગ.

Indian culture says-

                         “If wealth is lost, nothing is lost,

                         If health is lost, something is lost,

                         If character is lost, everything is lost.”

Most valuable is our character. We must concentrate first on good character building. We are architects of our own fortune.

                         As painting is an art...

                         As singing is an art...

                         As dancing is an art...

Similarly living life is also an art. We must become a master of this art. This art is taught by Lord Mahavir. His teaching are very simple and very clear.

Be happy by making others happy. Feel happy by sharing other people’s misery. Do not forget that you can not collect the roses of joy by burning the hearts of others.

As you sow, so shall you reap.

People desire pleasures and enjoyments. They say- “We will be happy if we get wealth... We will be happy if we have good health... We will be happy if we have good brothers and sisters... We will be happy if we have fame and honour...

But Lord Mahavir says :-

If you want to be happy, march on the path of religion.

Religion is the highway which leads to happiness.

Religion describes the five main sins. These five sins are the root cause of all our pains and miseries. These five sins are-

                         1. Hinsa or Violence.

                         2. Asatya or Telling lies.

                         3. Chori or Stealing.

                         4. Maithun or Sex.

                            and

                         5. Parigraha or Possessiveness.

One who wants to walk on the path of religion must contro; these five sins in life. To control these sins, one must follow five anuvrata or five mahavrata. Five anuvrata are for Shravak and five mahavratas are for Sadhu.

Five anuvrata are universal and accepted by all Indiam religions. These anuvrata are-

                         1. Ahinsa i.e. Non-violence.

                         2. Satya i.e. Truth.

                         3. Achaurya i.e. Non-stealing.

                         4. Brahmacharya i.e. Calibacy.

                            and

                         5. Aprigraha i.e. Non-hoarding.

 

સત્ય

આપણેઘણાબાળકોનેખોટુંબોલતાનિહાળીએછીએ.

શામાટેકોઈખોટુંબોલેછે?

ભગવાનમહાવીરસ્વામીએકહ્યુંછે- "માનવીમુખ્યતઃચારકારણેખોટુંબોલેછે. ૧. ક્રોધ, ર. લોભ, ૩. ભયઅને૪. હાસ્ય-મશ્કરી."

તમેતમારાજીવનનુંબરાબરનિરીક્ષણકરશોતોતમનેપણએજવાતજણાશે. તમેજ્યારેજ્યારેપણખોટુંબોલોછોત્યારેએનીપાછળઆચારમાંથીએકકારણઅવશ્યહોયજછે.

તમેજ્યારેગુસ્સામાંહોછોત્યારેતમનેખબરનથીહોતીકેતમેશુંબોલીરહ્યાછો? અનેતેથીતમેક્યારેકખોટુંબોલોછોઆવાઅસત્યનેટાળવામાટેઆવીપરિસ્થિતિમાંમૌનધારણકરવાપ્રયત્નશીલબનવુંજોઈએ.

જ્યારેવ્યક્તિલોભમાંફસાઈજાયછેત્યારેતેફક્તકાંઈકમેળવવાનોજવિચારકરેછે; અનેસત્યનેભૂલીજાયછે. લોભીવ્યક્તિકાંઈકપ્રાપ્તકરવાખોટુંબોલેછે.

બાળકોઘણીવારભયથીખોટુંબોલેછે. ભયથીધ્રુજતાબાળકોસત્યનામહત્વનેઅનેએનામૂલ્યને. ભૂલીજાયછે.

તેવીજરીતેહાસ્ય-મજાકકરતીવખતેખોટુંબોલેછે.

પરંતુપ્રિયબાળકો,

સત્યનામહત્વનેક્યારેયભૂલશોનહિ. ખોટુંબોલવાથીઆપણનેકદાચક્ષણિકલાભથશેપણઅંતેઆપણેનુકસાનીમાંછીએ. સત્યવાદિતાઆત્મવિશ્વાસઉત્પન્નકરેછેઅનેકીર્તિઅપાવેછે. સત્યવાદિતાનાસિદ્ધાંતનેસ્વીકારનારજીવનમાંસાચીશાંતિઅનુભવેછેઅનેતેનિર્ભયબનેછે. આવીવ્યક્તિઓસમાજમાંલોકપ્રિયબનેછે. કોઈવ્યક્તિફસાઈજવાકેછેતરાઈજવાઈચ્છતિનથી. તેથીતમારેપણકોઈનેફસાવવુંકેછેતરવુંનજોઈએ.

Truth

We see many children speaking lies.

Why does one speak a lie ?

Lord Mahavirswami says -

“Human beings speak lies mainly for four reasons -

(1) Anger (2) Greed (3) Fear and (4) Joke.”

Even if you observe your life properly you will find the same thing. Whenever you are speaking lies it is due to one of the four reasons mentioned above.

When you are angry you don’t know what you are speaking and so sometime you speak a lie. So to avoid such speaking lies you must try to keep silence under such condition.

When one is under the control of greed he thinks only of gain and forgets the truth. Greedy person speaks lie to achive something.

Children speak lie generally due to fear. Under the influence of fear children forget the importance of truthfulness.

Similarly while creaking jokes one speaks a lie.

But dear children, never forget the importance of truth. By speaking lies we may achieve temporary benefit but finally we are at a loss. Truthfulness creates confidence and earns fame. One who follows the principle of truthfulness experiences the real peace in life and he is fearless. Such people are popular in society.

Every body wants neither to be cheated nor to be deceived. If it is so, you also should not cheat or deceive other.

 

અચૌર્ય

ઘણાબાળકોચોરીનીખરાબઆદતમાંફસાયેલાહોયછે.

ચોરીએટલેઅણહક્કની, ગેરકાયદે, રજાલીધાવગરનીવસ્તુઉપરઆપણોઅધિકારજમાવવો.

ચોરીનાઅનેકપ્રકારછે.

- ખીસાકાપવાતેચોરીછે.

- રસ્તામાંપડેલીવસ્તુલેવીતેચોરીછે.

- કોઈભૂલીગયુંહોયએવીવસ્તુલેવીતેચોરીછે.

- ચોરીનીવસ્તુલેવીતેચોરીનેપ્રોત્સાહનઆપવાબરાબરછે.

- ઓછુંઆપવુંઅનેવધારેલેવુંતેપણચોરીછે.

ચોરીનીઆદતલોભીવૃત્તિમાંથીઆવેછે. લોભીવ્યક્તિક્યારેયપોતાનાહાથેથતાપાપોનોવિચારકરતોનથી.

જેનેચોરીનીઆદતમાંથીબહારઆવવાનીઈચ્છાહોયએણેપ્રથમલોભઉપરકાબુમેળવવોઆવશ્યકછે.

લોભીવ્યક્તિનેક્યારેયપરિણામનીચિંતાહોતીનથી. જ્યારેપાપજાહેરથશેત્યારેશુંથશે? એવુંતેવિચારતોનથી. પાપવધારનાર, દુર્ગતિઅનેદુઃખઆપનારચોરીનીઆદતનોત્યાગકરજો.

 

Non - stealing

Many children are trapped by bad habit of stealing.

Stealing means unauthorised, illegal, unpermitted ownership of an article.

Stealing is of many types.

- Pick-pocketiong is stealing.

- Talking fallen articles from the way is stealing.

- Taking someones forgotten item is also stealing.

- Buying stolen thins is supporting stealing.

- Giving less or taking more is also stealing.

Habit of stealing origins from Greed. Greedy person never thinks about the sins that he is committing.

One who wants to come out from the bad habit of stealing, must over come Greed.

Greedy persons never think about the results. What will happen if their sins will be exposed ?

Give up the bad habit of stealing which increases sins and gives pain and durgati.

 

બ્રહ્મચર્ય

જેશાશ્વતસુખનીશોધમાંછેતેણેક્ષણિકસુખોનોત્યાગકરવાનીતૈયારીરાખવીજોઈએ.

બ્રહ્મચર્યએમહાનતપશ્ચર્યાછે. એમાટેઈન્દ્રિયોઉપરસંપૂર્ણકાબુઆવશ્યકછે. જૈનાશાસ્ત્રોમાંશીલવ્રતનેબેપ્રકારેજણાવવામાંઆવ્યુંછે.

૧. સંપૂર્ણબ્રહ્મચર્ય, ર. સ્વદારાસંતોષશીલવ્રતનાપાલનમાટેપણઈન્દ્રિયોનોસંયમજરૃરીછે. ઈન્દ્રિયોનાસંયમમાટેઆપણીક્રિયાઓઉપરપણસંયમઆવશ્યકછે.

આપણેશુંજોવુંજોઈએ? શુંખાવુંજોઈએ? શુંવાંચવુંજોઈએ? શુંસાંભળવુંજોઈએ?

જોઆબધીબાબતોમાંસંયમજાળવવામાંતમેનિષ્ફળગયાતોતમેક્યારેયશીલવ્રતનુંપાલનનકરીશકો.

આપણીઈન્દ્રિયોનાસંયમનેજાળવીરાખવાઆપણેકેટલીકકાળજીરાખવીજોઈએ-

૧. ટી.વ્હી. જોશોનહિ.

ર. સિનેમાજોશોનહિ.

૩. નવલકથાઓવાંચશોનહિ.

૪. અભક્ષ્યખાશોનહિ.

પ. અતિભોજન-મસાલાદારભોજનનોત્યાગકરો.

આકાળજીલેવાથીઆત્મ-સંયમમાંવધારોથાયછેજેથીમનઅનેહૃદયનીશુદ્ધિથાયછે. એજઆજનાઆધુનિકવિશ્વનીપ્રથમજરૃરિયાતછે.

 

અપરિગ્રહ

પાંચમુંઅણુવ્રતઅપરિગ્રહછે.

જૈનદર્શનસાદગીભરેલાજીવનનેવધારેમહત્વઆપેછે. આજેબધાવહેલીસવારથીમોડીરાતસુધીકાંઈકમેળવવાદોડીરહ્યાછે. આપણેઆપણીજરૃરિયાતોવધારીછે. આપણીઈચ્છાઓઅનંતછે. સુખનાસાધનવધારવાથીસુખમળતુંનથીપણઆપણીજરૃરિયાતોમર્યાદિતકરવાથીસુખમળેછે.

કેટલાકબાળકો૩-૪જોડીકપડાંહોયતોપણસુખીહોયછેજ્યારેકેટલાકનીપાસેઘણુંહોયછેછતાંસુખીહોતાનથી.

કોઈનીજરૃરિયાતોપૂરીપાડવીશક્યછેપણકોઈનીઈચ્છાઓપૂરીકરવીઅસંભવિતછે.

તેથીસંતોષીબનો.

જોવ્યક્તિઈચ્છાઓનેનિયંત્રીતકરવામાંનિષ્ફળજાયછેઅનેઈચ્છાઓપૂર્ણકરવાદોડાદોડકરેછેતોએઈચ્છાઓપૂર્ણકરીશકતોનથીપણબીજીબાજુબધાપ્રકારનાપાપોઆચરેછે.

ઈચ્છાઓમાનવીનેખૂની, અસત્યવાદીઅનેચોરબનાવેછે. પરિગ્રહનાએકપાપસાથેબધાપાપોજોડાયેલાછે.

આધુનિકમાનવીપૈસાઅનેવસ્તુઓપાછળગાંડોથયોછે. એનેજેમળ્યુંછેએનાથીએનેસંતોષનથી. એનેવધારેનેવધારેજોઈએછે.

સંતોષીબનોઅનેઅમારીવસ્તુઓનીમર્યાદાકરો-

દા.ત. કપડાં, પેન, પેન્સિલ, પૈસા, રમકડાંવિગેરે.

અણુવ્રતોનેઅનુસરનારપોતાનાપુણ્યનાખજાનાનેસમૃદ્ધબનાવેછે.

 

Aparigraha

Fifth anuvrata is Aparigraha.

Jainism gives importance to the simple living. Today all are running from early morning till late night to gain something. We have increased our needs. Our desires are endless. Happiness is not gained by increasing the objects of luxury but it can be achieved by limiting out nees.

Some children are happy even if they have 3-4 dress while some are unhappy even if they have many.

It is easy to fulfil one’s requirements but it is impossible to fulfil one’s desires.

So, be contented.

If one fails to control desires and runs to fulfil them, he will never succeed in fulfilling them, but on the contrary will commit all sorts of sins in his quest to satisfy his desires.

Desire makes a man killer, lier and a thief. All sins make their appearance with the parigraha.

Modern man is mad after money and materialistic life. He is not satisfied with what he has obtained. He wants more and more.

Be satisfied and limit your needs

i.e. clothes, pen, pencil, money, toys, etc.

Follower of these Anu-vrata  enriches his treasure of Punya.

 

શ્રાવકજીવન-  Shravak Jivan-2

ભગવાનમહાવીરસ્વામીએકહ્યું- "સ્વીકારવાજેવુંતોસાધુજીવનજછે. પણજેસાધુનબનીશકેએણેશ્રાવકજીવનનોઅવશ્યસ્વીકારકરવોજોઈએ."

Lord Mahavirswami said- “One should accept Ascetic life only. But those who can not become sadhu must accept the Sharavak’s life.”

સાધુબનવામાટેપાંચમહાવ્રતોનુંપાલનકરવુંપડેછેતેમશ્રાવકબનવામાટેબારવ્રતોનોસ્વીકારકરવોપડેછે.

To become a sadhu, one has to practice five great vows. Similarly to become a Shravak, one has to accept twelve vows.

બારવ્રતોમાંપાંચઅણુવ્રતો, ત્રણગુણવ્રતોઅનેચારશિક્ષાવ્રતોનોસમાવેશથાયછે.

Twelve vows include, five Anu-Vrata, three Gun-Vrata and four Shiksh Vrata.

પાંચઅણુવ્રતોનેજાણ્યાપછીહવેઆપણેઅન્યવ્રતોનેસંક્ષેપથીજાણીશું.

We know about five Anu-Vrata. Now we will learn other vratas in short.

 

ગુણવ્રત- Gunvrata

ત્રણગુણવ્રતોનીચેમુજબછે.

૧. દિશાવ્રત- સર્વદિશાઓમાંઆવવા-જવાનીમર્યાદાકરવીતેદિશાવ્રતછે.

ર. ભોગોપભોગવ્રત- ભોગઅનેઉપભોગનાસામગ્રીનીમર્યાદાકરવીતેભોગોપભોગવ્રતછે. એકવખતઉપયોગમાંલઈશકાયતેભોગ. ખાવાનીવસ્તુઓ. વારંવારઉપયોગમાંલઈશકાયતેઉપભોગ. દા.ત. વસ્ત્ર, ગાડીવિગેરે.

૩. અનર્થદંડવિરમણવ્રત- વિનાકારણઆત્માજેનાથીદંડાયતેઅનર્થદંડ.

આવીક્રિયાઓનોત્યાગઅથવામર્યાદાતેઅનર્થદંડવિરમણવ્રત.

Three Gun-vrata are as follows -

1. Disha Vrata - Drawing a limit for coming and going in all directions is Disha Vrata.

2. Bhogopabhog Vrata - Drawing a limit of Bhog and Uoabhog is Bhogopabhog Vrata. Items which can be used only once are known as Bhog e.g. food. Items which can be used again and again are known as Upbhog. e.g. clothes, car etc.

3. Anarthdand Viraman Vrata - Acts by which soul is punished without any reason or to say more correctly without any gain or benefit is Anarthdand. Giving up such acts totally or to limit such acts is Anarthdand Viraman Vrata.

 

શિક્ષાવ્રત- Shiksha Vrata

૧. સામાયિકવ્રત- સમતાનાલાભવાળાસામાયિકનોનિયમકરવોતેસામાયિકવ્રતછે.

ર. દેસાવગાસિકવ્રત- દિવસમાંદસસામાયિકસાથેકરવાતેદેસાવગાસિકવ્રતછે.

૩. પૌષધવ્રત- ઉપવાસકરીનેદિવસ-રાતસાધુજીવનજેવુંજીવનગાળવુંતેપૌષધવ્રતછે.

૪. અતિથી-સંવિભાગવ્રત- પૌષધકરીનેબીજાદિવસેસાધુકેસાધર્મિકનીભક્તિકરીનેએકાસણુંકરવુંતેઅતિથીસંવિભાગવ્રતછે.

Four Shiksha Varta are -

1. Samayik Varta - Taking a vow of doing the samayik in which one acquires a feeling of equality for all living beings.

2. Desavagasik Varta - Doing ten samayik to gether in one day is Desavagasik Varta.

3. Paushadh Varta - Living life like Jain sadhu at least for a day and night along with fast is Paushadh Varta.

4. Atithi-Samvibhag Varta - After doing Paushadh Varta, next day taking food only once, that too after offering food to Jain Sadhu or to Jain Shravak is Atithi Samvibhag Varta.

 

અઠ્ઠાઈ

ધર્મનીવિશેષઆરાધનાકરવાનાઆઠદિવસતેઅઠ્ઠાઈકહેવાયછે. અઠ્ઠાઈછછે.

૧. કારતકસુદ૮થીકારતકસુદપુનમ.

ર. ફાગણસુદ૮થીફાગણસુદપુનમ.

૩. ચૈત્રસુદ૭થીચૈત્રસુદપુનમ.

૪. આષાઢસુદ૮થીઆષાઢસુદપુનમ.

પ. શ્રાવણવદ૧૩થીભાદરવાસુદપાંચમ.

૬. આસોસુદ૭થીઆસોસુદપુનમ.

Atthai

Eight days reserved for special religious sadhana are called ‘Atthai’. Jainism describes six ‘Atthais’

These Atthai’s are as follows :

1. From Kartak Sud 8 (Aatham) to Kartak Sud Punam.

2. From Fagan Sud 8 (Aatham) to Fagan Sud Punam.

3. From Chaitra Sud 7 (Satam) to Chaitra Sud Punam.

4. From Aashadh Sud 8 (Aatham) to Aashadh Sud Punam.

5. From Sharavan Vad 13 (Teras) to Bhadarva Sud Pancham.

6. From Aaso Sud 7 (Satam) to Aaso Sud Punam.

 

પ્રતિક્રમણPratikraman

પ્રતિક્રમણએશ્રાવકજીવનનીમહત્વનીક્રિયાછે.

Pratikraman is an important activity of Shravak life.

પ્રતિક્રમણએટલેપાપથીપાછાહટવું.

Pratikraman means coming back from the sinful acts.

પ્રતિક્રમણનાપાંચપ્રકારછે- ૧. દેવાસિકપ્રતિક્રમણ, ર. રાઈપ્રતિક્રમણ, ૩. પક્ખીપ્રતિક્રમણ, ૪. ચોમાસીપ્રતિક્રમણઅનેપ. સંવત્સરીપ્રતિક્રમણ.

Pratikraman is of five types - 1. Devasik Pratikraman, 2. Rai Pratikraman, 3. Pakkhi Pratikraman, 4. Chomasi Pratikraman and 5. Savantsari Pratikraman.

દેવાસિકપ્રતિક્રમણદિવસદરમ્યાનથઈગયેલાપાપોનોનાશકરેછે.

Devasik Pratikraman destroys the sins one has committed during the whole day.

રાઈપ્રતિક્રમણરાત્રીદરમ્યાનથઈગયેલાપાપોનોનાશકરેછે.

Rai Pratikraman destroys sins one has committed during the night.

પક્ખીપ્રતિક્રમણપખવાડિયામાંથયેલાપાપોનોનાશકરેછે.

Pakkhi Pratikraman destroys the sins of fort night.

ચોમાસીપ્રતિક્રમણચારમાસનાપાપોનોનાશકરેછે.

Chomasi Pratikraman destroys the sins of four months.

સંવત્સરીપ્રતિક્રમણબારમહિનાનાપાપોનોનાશકરેછે.

Savantsari Pratikraman destroys the sins of twelve months (one year.)

પ્રતિક્રમણમાંછઆવશ્યકહોયછે.

Pratikraman includes Six Aavashyaks or Six essential rites.

 

આવશ્યક- Six Aavashyaks are-

૧. સામાયિક                      1. Samayik

ર. ચતુર્વિંશતીસ્તવ               2. Chaturvinshati Stava

૩. વાંદણા                         3. Vandana

૪. પ્રતિક્રમણ(અતિચાર)        4. Pratikraman (Artichar)

પ. કાયોત્સર્ગ                      5. Kayotsarga

૬. પ્રત્યાખ્યાન(પચ્ચક્ખાણ)   6. Pratyakhyan (Pachchakhan)

 

આપણેઆવશ્યકનોઅલ્પપરિચયકરીશું

We will know these these six essential rites in short.

૧. સામાયિક- સામાયિકશબ્દમાંબેશબ્દસમાયેલાછે. સમઅનેઆય. સમએટલેસમતાઅનેઆયએટલેઆવક. સમતાનીજેમાંપ્રાપ્તિથાયતેસામાયિકછે. આક્રિયાઅડતાલીસમિનિટનીછે. સામાયિકલઈનેવાંચન, જાપવિગેરેપણથઈશકેછે. સવારસાંજપ્રતિક્રમણકરવુંહોયતોઆગળનાઆવશ્યકકરવાનાહોયછે.

1. Samayik - Samayik word includes two words. Sam and Any. Sam means equality and Aay means income. Rite in which one attains equality of body, speech and mind is Samayik. This rite is of forty eight minutes. During this rite one can read religious scriptures, can do Jap etc. One who wants to do Pratikraman in morning or evening must continue with other essential rites given below.

ર. ચતુર્વિશતિસ્તવ- આઆવશ્યકચઉવિસત્થોનામથીપણઓળખાયછે. આત્મ-શુદ્ધિમાટેઅહિંચોવીસતીર્થંકરોનીસ્તુતિકરવામાંઆવેછે.

2. Chaturvinshtistava - This rite is also known as ‘Chaturvinshtistava’. In this one praises the twenty-four Tirthankars to attain spiritual purity.

૩. વાંદણાઃગુણીયલસંતોનેવંદનકરવાનીઆક્રિયાછેજેથીઅહંકારનોનાશથાયછેઅનેવિનય-નમ્રતાનીપ્રાપ્તિથાયછે.

3. Vandana - This act of bowing down before virtuous saints destroys egoism and produces reverance and respect.

૪. પ્રતિક્રમણ- છઆવશ્યકમાંઆમહત્વનુંઆવશ્યકછે. આઆવશ્યકશ્રાવકજીવનનાવ્રતોઅનેનિયમોમાંલાગેલાઅતિચારઅનેભૂલોમાટેસંશોધનકરાવીઆત્માનેજાગૃતકરેછે. પ્રતિક્રમણનોમુખ્યહેતુવિશ્વમૈત્રીઅનેશુભભાવનાછે.

4. Pratikraman - This is the most important part of the six essential rites. This essential rite leads to the introspection and awareness of the errors and mistakes committed while following vows of conduct. The real spirit of Pratikraman is the establishment of Universal friendship and goodwill.

પ. કાયોત્સર્ગ- આઆવશ્યક'કાઉસગ્ગ'નાનામેપણઓળખાયછે. ધ્યાનનાઅભ્યાસનીઆક્રિયાછે.ફઆથીમનનીએકાગ્રતાકેળવાયછેઅનેપોતાનાસાચાસ્વરૃપનેજોવાનીઅનેવિચારવાનીતકમળેછે.

5. Kayotsarga - This is also known as ‘Kausagga’. This is the act of practising meditation. This brings about concentration of mind and provides the opportunity to think and observe the true nature of the self.

૬. પ્રત્યાખ્યાન- આઆવશ્યક'પચ્ચક્ખાણ'નાનામેપણઓળખાયછે. આઆવશ્યકમાંઈચ્છાઓનોનિરોધકરવાભોગસામગ્રીનીમર્યાદાકરવામાટેનોધાર્મિકનિયમલેવામાંઆવેછે. એનાથીસંતોષઆવેછે. સામાનયરીતેસવારનાપ્રતિક્રમણમાંનવકારસીનુંઅનેસાંજનાપ્રતિક્રમણમાંચોવિહારનુંપચ્ચક્ખાણલેવાયછે.

6. Pratyakhyan - This is also known as ‘Pachchakhan’. This is the process of taking religious vows for the limitation of worldly enjoyment or to reduce the desires. This results in satisfaction. Normally during Rai Pratikraman (i.e. in morning) one takes the vow of ‘Navakarshi’, While during Devashi Pratikraman (i.e. in evening) one takes the vow of ‘Chovihar.’

 

દાનનાપાંચપ્રકાર

દાનનાપાંચપ્રકારનીચેપ્રમાણેછે-

૧. અભયદાન- જીવનનેમરણથીબચાવવાતેઅભયદાનછે.

ર. સુપાત્રદાન- સાધુ-સાધ્વીજીમહારાજનેઆહાર-પાણીવગેરેવહોરાવવાંતેસુપાત્રદાનછે.

૩. અનુકંપાદાન- ગરીબ, લૂલા, પાંગળા, તેમજઆંધળાનેખાવા-પીવાનું, તેમજકપડાં, પૈસાવગેરેઆપવાતેઅનુકંપાદાનછે.

૪. કિર્તીદાન- યશનીખાતરઆપવુંતેકિર્તીદાનછે.

પ. ઉચિતદાન- જરૃરીપ્રસંગેવ્યવહારસાચવવાઆપવુંતેઉચિતદાનછે.

Five Types of Dan

Five types of Dan are as follows :-

1. Abhay Dan - Saving lives is Abhay Dan.

2. Supatra Dan - Giving food-water to Sadhu-Sadhviji bhagwant is Supatra Dan.

3. Anukampa Dan - Giving food, water, clothes, money to poor, blind, lame, handicapped is Anukampa Dan.

4. Kirti Dan - Giving donation with the intention of gaining fame is called Kirti Dan.

5. Uchit Dan - Living in society, under certain circumstances, one might be obliged to donate. This kind of donation is called Uchit Dan.

 

ભક્ષ્ય-અભક્ષ્યEatable - Non Eatable

બાળકોઆજેપણશુંખાવું? શુંનખાવું? એસમજવાનોપ્રયત્નકરીશું.

Children ! Today we will try to understand what to eat ? and what not ?

અન્નઆપણામનઉપરઅસરકરેછે. શાકાહારઆપણનેદયાળુઅનેધર્મીબનાવેછે. માંસાહારઆપણનેક્રુરઅનેપાપીબનાવેછે. તેથીમાંસાહારનોસર્વથાત્યાગકરવોજોઈએ.

Diet effects our mind. Vegetarian food makes us merciful and religious. Non-Vegetarian food makes us cruel and sinful. So we must give up eating non-vegetarian food totally.

જેજેખાદ્યપદાર્થોમાંઈંડાઆદિનોઉપયોગકરવામાંઆવ્યોહોયએવાપદાર્થોનોપણત્યાગકરવોજોઈએ.

We must also give up the food in the preparation of which eggs etc. are used.

શાકાહારીપદાર્થોમાંપણઅત્યંતહિંસકપદાર્થોનોત્યાગકરવોજોઈએ.

Even in vegetarian food, we must give up those food which make us more violent.

ચારમહાવિગઈહિંસકછે.

Four maha-vigais are violent.

ચારમહાવિગઈમાં- ૧. માંસ, ર. મદિરા, ૩. મધઅને૪. માખણનોસમાવેશથાયછે.

Four maha-vigais include-

(i) meat (ii) wine (all alcoholic drinks) (iii) Honey and (iv) Butter.

કંદમૂળઅભક્ષ્યછે. એખાવાથીઅનંતજીવોનીહિંસાથાયછે. કંદમૂળમાંગાજર, આદુ, બટાટા, કાંદા, લસણ, બીટ, રતાળુંવગેરેનોસમાવેશથાયછે.

Underground roots are noneatables. By eating them we kill infinite jivas. Underground roots include- carrot, ginger, potato, onion, garlic, beet, sweet-potato etc.

બહુબીજફળોપણઅભક્ષ્યછે. જેમાંઅંજીર, ખસખસ, રીંગણા, વડનાટેટાવગેરેનોસમાવેશથાયછે.

Multi-seeded fruits are also non eatables. Which include fig, opium seeds, brinjal, banyan fruits etc.

કાચાદૂધ, દહિં, છાશસાથેકઠોળભેગુંથતાતેવિદળકહેવાયછે. એમાંબેઈન્દ્રિયજીવોઉત્પન્નથતાંહોવાથીએનોત્યાગકરવોજોઈએ. દૂધ-દહીં-છાશબરાબરગરમકર્યાપછીકઠોળસાથેખાઈશકાયછે.

When unboiled milk, curds or butter milk are mixed with pulses e.g. peas, beans, grams etc. it is called vidal. In this mixture jivas with two senses (beindriya) are produced and are killed. Hence we must give up eating ‘Vidal’. We can mix curd or butter-milk with pules etc., onluy after first heating milk and milk products properly.

નરમવાસીપદાર્થોનોપણજીવહિંસાથીબચવાત્યાગકરવોજોઈએ.

To avoid violence (injury to Jivas) we must give up stale eatables. i.e. eatables which are not fresh.